Opplysningar om inntekt og teieplikt

Undervisningsåret 2017–2018 - Sist oppdatert: 17.07.2017
Når ein elev søkjer om støtte frå Lånekassen, sjekkar vi automatisk kva typar stipend eleven har rett til, som utstyrsstipend, grunnstipend eller bustipend.

Reglar for behovsprøving av grunnstipend

Grunnstipend blir behovsprøvd mot personinntekta og netto positiv kapitalinntekt til begge forsørgjarane, uavhengig av kven eleven bur hos.

Underhaldsplikta foreldra har for barna sine, følgjer av barneloven, og den varer til eleven har fullført vanleg vidaregåande utdanning. Det betyr at behovsprøving mot økonomien til foreldra også skjer for elevar over 18 år.

Innhenting og bruk av likningsopplysningar

Når Lånekassen får søknad frå ein elev, hentar vi automatisk inn opplysningar om personinntekta og netto positive kapitalinntekt til foreldra frå skatteetaten. Desse opplysningane er nødvendige for å kunne vurdere om eleven har rett til grunnstipend. Vi har heimel i § 23 i utdanningsstøtteloven og i § 5 i forskrift om Lånekassens adgang til innhenting av opplysninger.

Inntektsopplysningane blir rekna som personopplysningar. Sidan innhentinga er heimla i lov, er det ikkje krav om at Lånekassen skal informere den det gjeld, om at opplysningane er henta inn.

Vedtak må vere grunngitt

Kor mykje eleven får i støtte, blir fastsett gjennom eit vedtak. Etter forvaltningsloven skal vedtak vere grunngitt, og Lånekassen må derfor vise til reglane og nemne dei faktiske forholda vedtaket byggjer på. Retten til støtte for elevar som tek vanleg vidaregåande utdanning, skal reknast ut frå blant anna økonomien til foreldra og antall talet på søsken født i 1999 eller seinare. Personinntekta og den netto positive kapitalinntekta til foreldra er ein del av faktagrunnlaget for vedtaket og må dermed vere oppgitt i vedtaket.

Etter forvaltningsloven skal vedtaket sendast til parten, det vil seie eleven. Dersom eleven er under 18 år, skal både eleven og verja, til vanleg foreldra, få vedtaket. Foreldra skal ivareta dei økonomiske interessene til ein mindreårig elev ved å signere avtalen om støtte, godta utbetaling til eleven sin eigen konto og eventuelt klage på vedtaket.

Informasjonen er omfatta av teieplikta

Personinntekta og den netto positive kapitalinntekta til foreldra er omfatta av teieplikta som «nokon sitt personlege forhold» etter § 13 første ledd nr. 1 i forvaltningsloven. Etter § 13 b. nr. 1 i forvaltningsloven er teieplikt ikkje til hinder for «at opplysningane i ei sak blir gjort kjend for partane i saka representantane deira.» Foreldra/verjer vil vere representantar for eleven i denne samanhengen.

Det er avgrensingar i løyvet til å bruke desse opplysningane. Det går også fram av § 13 b. nr. 1 at part eller partsrepresentant, det vil seie eleven og foreldra, som får slike opplysningar, berre kan bruke dei når det er nødvendig for å ivareta interessene til eleven. Det betyr at eleven og foreldra berre kan bruke opplysningane om personinntekt og netto positiv kapitalinntekt dersom dei tek kontakt med Lånekassen om det aktuelle vedtaket. Det er ikkje lov å gi desse opplysningane til andre utan at personen opplysingane gjeld, gir samtykke til det.

Brott på teieplikta kan bli straffa etter § 121 i straffeloven, dersom vedkommande er gjord merksam på at brott kan få slike følgjer.

Utsending av vedtak

Eleven sitt vedtak blir sendt til den adressa eleven har i folkeregisteret. Kopi av vedtak og avtale om støtte for signering blir send til foreldre som har foreldreansvar for elev under 18 år, og som dermed er verge for eleven. Lånekassen hentar informasjon om kven som har foreldreansvar for eleven frå folkeregisteret. Har begge foreldra foreldreansvar/vergeansvar for eleven, kan det bli sendt ut kopi av vedtak med avtale om støtte til begge. Sjølv om eleven har to verjar, er det berre én av vergene som skal skrive under på avtalen om støtte.

Det følgjer av verjemålsloven § 18 at dersom ein mindreårig har meir enn en verge, skal vergene samarbeide for å vareta rettane til den mindreårige. Det framgår også på avtale om støtte at verja som skriv under på avtalen, stadfestar at han eller ho også har fullmakt til dette frå den eventuelle andre verger.